Γράφει η Βίκυ Μπολάκη
Πριν λίγες μέρες επισκεφθήκαμε την Παλιά Τρίγλια της Βιθυνίας, στη Μικρά Ασία, στην Τουρκία.
Η Τρίγλια (Trilye) είναι μια παραθαλάσσια κωμόπολη στον κόλπο της Βιθυνίας, δίπλα στα Μουδανιά και σε απόσταση περίπου μισής ώρας από την Προύσα (Bursa). Παράλληλα, συνδέεται ακτοπλοϊκά με την Κωνσταντινούπολη, με διάρκεια διαδρομής περίπου μιάμιση ώρα.
Η Τρίγλια, πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή, ήταν μια ακμάζουσα και πλούσια κωμόπολη, με περίπου 2.500 κατοίκους – 800 ελληνικές οικογένειες και μόλις 30 τουρκικές. Κύριες καλλιέργειες ήταν οι ελιές, τα αμπέλια, τα κηπευτικά, ενώ σημαντικό ρόλο είχε και η αλιεία.
Η Τρίγλια είχε τη μεγάλη τύχη να «γεννήσει» τον εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομο (Χρυσόστομος Καλαφάτης), ο οποίος σφαγιάστηκε από τους Τούρκους κατά την Καταστροφή της Σμύρνης. Στα διαστήματα που ζούσε στην Τρίγλια, φρόντισε να ιδρύσει σχολεία, οικοτροφεία, κατηχητικά και γενικά να συμβάλει στην πνευματική πρόοδο των κατοίκων της περιοχής.
Με το ξέσπασμα του Μικρασιατικού Πολέμου, την πτώση του μετώπου και τον φόβο των εχθροπραξιών από τους Τσέτες, οι Τριγλιανοί, φοβούμενοι για τη ζωή τους, κάλεσαν ένα άλλο τέκνο της Τρίγλιας, τον εφοπλιστή Φίλιππο Καβουνίδη, να τους μεταφέρει στην Ελλάδα.
Ο Καβουνίδης, αν και επικηρυγμένος από τους Τούρκους, δεν φοβήθηκε. Διέθεσε δύο πλοία και ο ίδιος, ως κυβερνήτης, μετέφερε τους Τριγλιανούς, αλλά και κατοίκους από αρκετά μικρά χωριά της περιοχής, στην Ελλάδα. Οι μισοί κατέληξαν στη Ραφήνα Αττικής και οι άλλοι μισοί στη Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής.
Οι Τριγλιανοί άφησαν πίσω τα σπίτια τους, τα υπάρχοντά τους και την ήσυχη ζωή τους, και έφυγαν πρόσφυγες για την Ελλάδα. Το κυριότερο όμως ήταν ότι άφησαν πίσω την… ψυχή τους.
Η Τρίγλια σήμερα
Σήμερα, η Τρίγλια παραμένει μια όμορφη τουριστική κωμόπολη, με περίπου 2.000 Τούρκους κατοίκους, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν εκεί με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Τα τελευταία χρόνια της επιστράφηκε το όνομα Triglia (Trilye) και χαρακτηρίστηκε διατηρητέος οικισμός. Έτσι, περπατώντας στα δρομάκια της και στην όμορφη παραλία της, νιώθεις πραγματικά ότι ξαναζείς εκείνη την εποχή.
Αντίθετα, τα Μουδανιά έχουν πλέον εξελιχθεί σε μεγαλούπολη με περίπου 150.000 κατοίκους, όπου έχουν απομείνει μόλις δύο ή τρία παλιά σπίτια.
Το 2019, σχεδόν 100 χρόνια μετά την Καταστροφή, με πρωτοβουλία του τότε Μητροπολίτη Προύσης Ελπιδοφόρου (νυν Αρχιεπισκόπου Αμερικής) και με την παρότρυνση Τριγλιανών, τελέστηκε για πρώτη φορά λειτουργία για τον εορτασμό των Θεοφανείων σε εκκλησία της Τρίγλιας (19 Ιανουαρίου, με το Γρηγοριανό ημερολόγιο). Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε ρίψη του Σταυρού στην παραλία της Τρίγλιας, στη θάλασσα της Βιθυνίας.
Από τότε μέχρι και φέτος, η λειτουργία των Θεοφανείων και η ρίψη του Σταυρού συνεχίζουν να τελούνται στην Τρίγλια. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός, καθώς επιτρέπεται από το αυστηρό πολιτικό καθεστώς της Τουρκίας η πραγματοποίηση αυτού του τελετουργικού σε ένα μικρό, πρώην ελληνικό χωριό. Ρίψη Σταυρού δεν γίνεται πουθενά αλλού στην Τουρκία, πέραν της Κωνσταντινούπολης, ανήμερα των Θεοφανείων, στις 6 Ιανουαρίου.
Θεοφάνεια και ρίψη του Σταυρού
Όπως κάθε χρόνο, η εκδήλωση τιμήθηκε με την παρουσία εκπροσώπου του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, του Μητροπολίτη Σηλυβρίας, κ.κ. Μάξιμου, του Δημάρχου Προποντίδας κ. Καρά Εμμνουήλ, της Δημάρχου Ραφήνας κας Τσεβά Δήμητρας, δημοτικών συμβούλων, εκπροσώπων των Συλλόγων Απανταχού Τριγλιανών και Τριγλιανών Ραφήνας, πολλών προσφυγικών συλλόγων, καθώς και πλήθους πιστών από τη Νέα Προποντίδα και τη Βόρεια Ελλάδα.
Παρών ήταν και ο εγγονός του Φιλίππου Καβουνίδη, Φίλιππος Καβουνίδης. Φέτος, επίσης, ταξίδεψαν και έπεσαν στα παγωμένα νερά δύο παλικάρια από τη Νέα Τρίγλια και επισκέπτες από τη Χαλκιδική. Στο τέλος της εκδήλωσης ακολούθησε και η καθιερωμένη κοπή της πίτας.
Να γιατί αξίζει να πηγαίνουμε και να τιμούμε κάθε χρόνο αυτή τη συγκεκριμένη εκδήλωση – όχι μόνο ως Τριγλιανοί, αλλά ως Έλληνες.
Και του χρόνου.
