Οι τεχνικές και οικονομικές λεπτομέρειες του συστήματος δημοτικών τελών «Πληρώνω όσο Πετάω» (ΠΟΠ) μέσω του ReHORECA Sustainability System για τις ξενοδοχειακές μονάδες άνω των 100 κλινών αναλύθηκαν κατά τη διάρκεια της τρίωρης ενημερωτικής εκδήλωσης του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας, στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης.
Προσκεκλημένοι ήταν Δήμαρχοι, Αντιδήμαρχοι, Πρόεδροι Ενώσεων Ξενοδόχων της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής και της Πιερίας καθώς και υπηρεσιακά στελέχη, προκειμένου να ενημερωθούν για το επιτυχημένο μοντέλο αυτοδιαχείρισης 25 ξενοδοχείων που εφαρμόζεται στον Δήμο Χερσονήσου της Κρήτης, το οποίο εξασφαλίζει ανταποδοτικό όφελος για τις επιχειρήσεις μέσω της δραστικής μείωσης των δημοτικών τελών και πλήρους αυτοδιαχείρισης των αποβλήτων από τα ίδια τα ξενοδοχεία.
Το σύστημα επεκτείνεται πλέον δυναμικά σε Κεντρική Μακεδονία, ενώ ήδη λειτουργεί η αυτοδιαχείριση φέτος και στην Κέρκυρα. Πρόσφατα, ο ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας συνεργασίας με την ΑΜΚΕ ReHORECA για να εκπονηθούν από την εταιρεία οι σχετικές μελέτες και να παραδοθούν δωρεάν στους Δήμους.
Tην ενημερωτική εκδήλωση παρακολούθησαν ο αντιδήμαρχος του Δήμου Θεσσαλονίκης Λάζαρος Ζαχαριάδης και οι αντιδήμαρχοι Κασσάνδρας και Σιθωνίας Παύλος Παντζίκης και Δημήτρης Ζαφείρης ενώ έκανε διαδικτυακή παρέμβαση ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ReHORECA Φώτη Κοκοτό, υπήρξε ένας εποικοδομητικός διάλογος με ουσιαστικές τοποθετήσεις των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των ξενοδόχων. Ο κ. Κοκοτός έκανε μια ιστορική αναδρομή των ενεργειών για τη δημιουργία του συστήματος στον Δήμο Χερσονήσου. Ερωτώμενος από τον Δήμαρχο Πολυγύρου για συγκεκριμένα στοιχεία, εξήγησε το πώς στην δική του περίπτωση, στην Κρήτη, το πραγματικό κόστος αυτοδιαχείρισης 20+ ρευμάτων με πιστοποίηση Zero Waste είναι φθηνότερο από τα μόλις δύο ρεύματα (πράσινος και μπλε κάδος) του οικείου Δήμου.
Ο Γενικός Διευθυντής της ReHORECA Μάνος Ζαγκότης έδωσε περαιτέρω διευκρινίσεις για την εφαρμογή του συστήματος. «Κατόπιν συμφωνίας με κάθε έναν ξεχωριστά Δήμο, θα υπογραφεί ένα Μνημόνιο Συνεργασίας. Προσφέρουμε αυτό το εργαλείο σε κάθε δήμο και ενημερώνουμε τις Ενώσεις Ξενοδόχων της Κεντρικής Μακεδονίας για την εκπόνηση των μελετών εφαρμογής του “Πληρώνω όσο Πετάω”. Εκτός από τη μείωση των εξόδων τους, οι επιχειρήσεις αποκτούν τη διεθνή πιστοποίηση Zero Waste to Landfill, εξασφαλίζοντας ένα ισχυρό “πράσινο” σήμα που αποτελεί πλέον προαπαιτούμενο για τους μεγάλους Tour Operators της Ευρώπης. Η ReHORECA έχει συνάψει συνεργασία με την TÜV AUSTRIA Hellas για την αποκλειστική πιστοποίηση των “Zero Waste” ξενοδοχείων στην ελληνική επικράτεια».
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής, Γρηγόρης Τάσιος, έκανε λόγο για μια «ωραία ιδέα» που αναμένεται να λύσει ένα σοβαρό διαχειριστικό πρόβλημα των αποβλήτων, το οποίο αποτελεί πλέον νομοθετική υποχρέωση των ξενοδόχων. Ωστόσο, ο κ. Τάσιος εξέφρασε έντονο προβληματισμό για την εφαρμογή του συστήματος στην πράξη, εστιάζοντας στις στρεβλώσεις των επίσημων καταγραφών.
«Έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε πώς θα λειτουργήσει στην πράξη. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε σωστές καταγραφές στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων(ΗΜΑ) και στις διανυκτερεύσεις. Παράλληλα, υπάρχουν και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια που παράγουν σημαντικό όγκο αποβλήτων, αλλά παραμένουν εκτός αυτού του πλαισίου», σημείωσε ο κ.Τάσιος.
Παρά τις επιφυλάξεις του, υπογράμμισε ότι πρέπει να γίνει μια συνολική ενημέρωση στους ξενοδόχους, παρουσία και των δημάρχων, καθώς οι ημερομηνίες και οι πιέσεις από το Υπουργείο είναι ασφυκτικές. «Είμαστε πολύ πίσω. Πρέπει να δούμε το κόστος αυτής της συνεργασίας, καθώς είναι θέμα βιωσιμότητας. Δεν έχω πειστεί ακόμα εάν αυτή η υπηρεσία θα έχει μεγάλη χρέωση και τι ακριβώς θα κερδίσουν οι ξενοδόχοι», κατέληξε ο Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής.
Ήδη όλοι οι ΦΟΔΣΑ της χώρας έχουν ήδη συντάξει τα ολιστικά τους σχέδια, στα οποία έχουν ενσωματωθεί τα απόβλητα των ξενοδοχείων. Όπως έκανε γνωστό μέσω διαδικτυακής παρέμβασης του ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος επίκειται νομοθετική υποχρέωση για τη θεσμοθέτηση ενός ενιαίου, πανελλήνιου συστήματος συλλογής βιοαποβλήτων από ξενοδοχεία και χώρους εστίασης, έχοντας ως «προπομπό» την αποτελεσματική δουλειά και το μοντέλο της ReHORECA.
O κ. Γραφάκος, τόνισε τη σημασία της μετάβασης σε ένα νέο, αντικειμενικό και λειτουργικά εφαρμόσιμο σύστημα διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων των ξενοδοχειακών καταλυμάτων. Η λειτουργία του συστήματος θα χρηματοδοτείται από ένα ειδικό, πολύ μικρό περιβαλλοντικό τέλος. Το τέλος αυτό θα εισπράττεται αποκλειστικά από το ξενοδοχείο (κατά τα πρότυπα του τέλους Κλιματικής Κρίσης) και θα αποδίδεται απευθείας στο σύστημα, διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα της υπηρεσίας χωρίς να επιβαρύνεται ο ξενοδόχος.
Πιο συγκεκριμένα αναφέρθηκε στην ανάγκη θεσμοθέτησης και εφαρμογής ειδικού τέλους για τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων, το οποίο θα μπορεί να επιβάλλεται οριζόντια στα ξενοδοχεία, χωρίς όμως να λειτουργεί ως πρόσθετη και ανεξάρτητη επιβάρυνση. Αντιθέτως, το τέλος αυτό μπορεί να ενσωματώνεται στο συνολικό τέλος συμμετοχής των καταλυμάτων στο σύστημα ReHORECA, το οποίο, με τα σημερινά δεδομένα, ανέρχεται σε 0,35 ευρώ ανά άτομο διανυκτέρευση. Με τον τρόπο αυτό, η χρέωση δεν αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα συλλογής, μεταφοράς, τεκμηρίωσης, ζύγισης, διαχείρισης και περιβαλλοντικής συμμόρφωσης. Η ReHORECA αναλαμβάνει τον ρόλο του οργανωμένου φορέα εφαρμογής, λειτουργώντας ως μηχανισμός εγγύησης της αντικειμενικότητας, της διαφάνειας και της ορθής απόδοσης των ποσοτήτων που παράγονται από κάθε κατάλυμα.
Για την καλύτερη κατανόηση του οικονομικού μοντέλου, παρουσιάστηκε ενδεικτικό παράδειγμα ξενοδοχειακού καταλύματος 250 δωματίων, 675 κλινών και 72.900 άτομο διανυκτερεύσεων ανά σεζόν, με 7.290 τετραγωνικά μέτρα που υπάγονται σε δημοτικά τέλη. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, οι ετήσιες χρεώσεις δημοτικών τελών ανέρχονται σε 39.890,88 ευρώ, ενώ η συμμετοχή στο σύστημα ReHORECA, με βάση την τιμή των 0,35 ευρώ ανά άτομο διανυκτέρευση, ανέρχεται σε 25.515 ευρώ.
Στο μεταβατικό στάδιο εφαρμογής, εξετάστηκε η σημασία της έκπτωσης 40%-50% επί των δημοτικών τελών για τα καταλύματα που συμμετέχουν ενεργά στο οργανωμένο σύστημα διαχείρισης. Η έκπτωση αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό κίνητρο μετάβασης, καθώς αναγνωρίζει έμπρακτα ότι τα ξενοδοχεία που διαχωρίζουν, παραδίδουν και τεκμηριώνουν τα οργανικά τους απόβλητα μειώνουν το πραγματικό βάρος που επιβαρύνει τον Δήμο και το σύστημα καθαριότητας.
Παράλληλα, αναλύθηκε και το σενάριο οριζόντιας έκπτωσης 20% στα δημοτικά τέλη, ως ένα απλούστερο και άμεσα εφαρμόσιμο μεταβατικό εργαλείο. Στο ίδιο παράδειγμα, η έκπτωση αυτή αντιστοιχεί σε 7.978,18 ευρώ ετησίως, ποσό που μπορεί να λειτουργήσει ως μερική αντιστάθμιση της συμμετοχής του καταλύματος στο νέο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργείται μια πιο δίκαιη σχέση μεταξύ της οικονομικής επιβάρυνσης του ξενοδοχείου και της πραγματικής μείωσης του κόστους που προκαλείται στον Δήμο από τη χωριστή διαχείριση των οργανικών αποβλήτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι τα 0,35 ευρώ ανά άτομο διανυκτέρευση δεν αποτελούν απλώς ένα τέλος συλλογής αποβλήτων. Περιλαμβάνουν τη συμμετοχή σε ένα ευρύτερο σύστημα οργανωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης, το οποίο καλύπτει τη συλλογή των οργανικών, τη μεταφορά τους, την τεκμηρίωση των ποσοτήτων, την παρακολούθηση των ροών, τη διασφάλιση της συμμόρφωσης και τη δυνατότητα σύνδεσης με μελλοντικά συστήματα ανταποδοτικότητας, περιβαλλοντικής πιστοποίησης και εφαρμογής του «Πληρώνω όσο Πετάω».
Ο Γενικός Διευθυντής της ReHORECA Μάνος Ζαγκότης τόνισε ότι η μετάβαση στο νέο μοντέλο δεν μπορεί να βασιστεί σε γενικές ή ατεκμηρίωτες παραδοχές. Αντιθέτως, απαιτεί έναν ενδιάμεσο φορέα που θα διασφαλίζει ότι οι ποσότητες που δηλώνονται, συλλέγονται και οδηγούνται προς αξιοποίηση είναι πραγματικές, μετρήσιμες και ελέγξιμες. Σε αυτό το πλαίσιο, η ReHORECA μπορεί να αποτελέσει τον πυλώνα εγγύησης τόσο για τα ξενοδοχεία όσο και για τους Δήμους, διαμορφώνοντας ένα πεδίο εμπιστοσύνης μεταξύ της τουριστικής οικονομίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κεντρικής διοίκησης.
Ο κ. Ζαγκότης εξήγησε ότι τα δημοτικά τέλη, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, σταδιακά θα αλλάξουν μορφή. Η νέα λογική δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στα τετραγωνικά μέτρα, αλλά στην πραγματική παραγωγή αποβλήτων, στη διαλογή στην πηγή και στην τεκμηριωμένη συμμετοχή των υπόχρεων σε οργανωμένα συστήματα διαχείρισης. Το «Πληρώνω όσο Πετάω» δεν αποτελεί απλώς μια νέα μέθοδο χρέωσης, αλλά έναν μηχανισμό δικαιότερης κατανομής του κόστους, περιβαλλοντικής υπευθυνότητας και ουσιαστικής επιβράβευσης όσων μειώνουν το αποτύπωμά τους.
Υπό αυτή την έννοια, η ReHORECA δεν λειτουργεί μόνο ως φορέας διαχείρισης οργανικών αποβλήτων, αλλά ως θεσμικός και επιχειρησιακός μηχανισμός μετάβασης προς ένα νέο μοντέλο ανταποδοτικότητας, όπου η συμμετοχή, η διαφάνεια και η τεκμηρίωση αποτελούν τη βάση για τη δίκαιη εφαρμογή των τελών και την επιτυχή εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω όσο Πετάω» στον τουριστικό τομέα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα του τέλους ταφής. Στο συμβατικό μοντέλο, για 100 τόνους αποβλήτων με τέλος ταφής 50 ευρώ ανά τόνο, ο Δήμος θα καταβάλλει 5.000 ευρώ. Εφόσον από το ποσό αυτό μπορεί να επιστραφεί ή να αξιοποιηθεί ποσοστό 85% σε δράσεις, το δυνητικό όφελος για τον Δήμο θα ανερχόταν σε 4.250 ευρώ. Με τη συμμετοχή των καταλυμάτων στη ReHORECA, η αντίστοιχη ποσότητα αποβλήτων δεν παραμένει στη διαχειριστική και οικονομική επιβάρυνση του Δήμου. Το κόστος ενσωματώνεται στη συνολική εισφορά των συνεργαζόμενων καταλυμάτων προς τη ReHORECA και καλύπτεται μέσω του οργανωμένου συστήματος. Συνεπώς, ο Δήμος δεν καταβάλλει τα 5.000 ευρώ ως τέλος ταφής, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να διατηρεί ή να διεκδικεί το όφελος των 4.250 ευρώ σε περιβαλλοντικές δράσεις.
Με τον τρόπο αυτό, η ReHORECA δημιουργεί ένα πρόσθετο δημοσιονομικό και περιβαλλοντικό όφελος για τον Δήμο. Δεν περιορίζεται στη μείωση των αποβλήτων προς ταφή, αλλά συμβάλλει και στη μεταφορά κόστους από τον δημοτικό προϋπολογισμό σε ένα οργανωμένο, τεκμηριωμένο και αυτοχρηματοδοτούμενο σύστημα διαχείρισης.
Ο κ. Γραφάκος απαντώντας ευθέως τους προβληματισμούς που έθεσε ο Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής, Γρηγόρης Τάσιος, σχετικά με το κόστος της υπηρεσίας και τη διασφάλιση των εκπτώσεων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση ανέφερε ότι το ΥΠΕΝ εισάγει υποχρεωτική οριζόντια μείωση των δημοτικών τελών της τάξεως του 20%.
«Η επιλογή της ανάθεσης της συλλογής των τουριστικών βιοαποβλήτων σε εξειδικευμένα συστήματα, όπως η ReHORECA, γίνεται διότι μπορούν να πραγματοποιήσουν πολύ πιο αποτελεσματική συλλογή και επεξεργασία σε σχέση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με αυτόν τον τρόπο, οι Δήμοι θα αποσυμφορηθούν από τον τεράστιο όγκο των τουριστικών απορριμμάτων και θα μπορέσουν να επικεντρωθούν αποκλειστικά στα βιοαπόβλητα των μόνιμων κατοίκων» υπογράμμισε ο κ. Γραφάκος.
Ο κ. Γραφάκος, συμπλήρωσε ότι «τα αποτελέσματα των πρώτων αυτών συνεργασιών στην Κεντρική Μακεδονία θα λειτουργήσουν ως πιλότος για τη διαμόρφωση του τελικού εθνικού θεσμικού πλαισίου». «Στόχος του Υπουργείου είναι η άμεση υποστήριξη του εγχειρήματος, η αύξηση των ποσοτήτων συλλογής από ξενοδοχεία και εστιατόρια και η εκτροφή τους από την ταφή, μειώνοντας δραστικά το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος», υπογράμμισε.
Σχετικά με το οικονομικό μοντέλο, ο Γενικός Διευθυντής της ReHORECA, Μάνος Ζαγκότης, έδωσε σαφείς διευκρινίσεις για να κατανοήσουν οι ξενοδόχοι την πραγματική οικονομική διάσταση του συστήματος.
Όπως εξήγησε ο κ.Ζαγκότης, ο διαχωρισμός των υλικών δημιουργεί άμεση οικονομική αξία. Από τα καθαρά ανακυκλώσιμα υλικά παράγονται έσοδα, ενώ με την εκτροπή του οργανικού κλάσματος (βιοαπόβλητα) μειώνονται δραστικά τα σύμμεικτα απορρίμματα και, κατά συνέπεια, την ποσότητα που οδηγείται σε ταφή.
Ο Πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας Μιχάλης Γεράνης τόνισε ότι «έγινε μια πολύ ουσιαστική συζήτηση, ένας γόνιμος διάλογος. Ευχαριστούμε τη ReHORECA. που προσφέρει τεχνική υποστήριξη στους δήμους. Εφόσον το εξετάσουν οι δήμοι και οι ξενοδόχοι θα μπορέσουν να διαπιστώσουν ότι είναι μία συμφέρουσα λύση και είναι καλό να προετοιμαζόμαστε». Ο κ. Γεράνης, έστειλε σαφές μήνυμα για την αναγκαιότητα άμεσης συμμόρφωσης με τη νομική υποχρέωση για την υποχρεωτική διαλογή στην πηγή των ξενοδοχείων άνω των 100 κλινών.
Ο Δήμαρχος Αριστοτέλη Στέλιος Βαλιάνος θέτοντας την πρακτική διάσταση του θέματος είπε ότι «αν μου πείτε ότι το απορριμματοφόρο του Δήμου δεν θα περάσει και δεν θα σταματήσει έξω από το ξενοδοχείο, τότε ξεκινάω άμεσα να το συζητώ για να δούμε τις μειώσεις τελών που πρέπει να γίνουν. Χρειάζεται βέβαια και η πλήρης συναίνεση των ξενοδόχων, την οποία δεν έχουμε στο σύνολό της μέχρι σήμερα».
Ο Δήμαρχος Πολυγύρου, Γιώργος Εμμανουήλ ανέφερε από την πλευρά του ότι θα πρέπει να γίνει μια ενημερωτική εκδήλωση με τη συμμετοχή των ξενοδόχων. Απαντώντας ο κ. Τάσιος ζήτησε να προσκληθούν όλοι οι Δήμαρχοι της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής.
Θετική στάση επέδειξε ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης Δημήτρης Σιμιακός και με τις ερωτήσεις του προς τους εκπροσώπους της ReHORECA ζήτησε να λάβει διευκρινίσεις για μια σειρά από ζητήματα εφαρμογής του συστήματος το οποίο είπε κινείται στη σωστή κατεύθυνση.
Το επιτυχημένο οικονομικό μοντέλο του Δήμου Χερσονήσου
Ως απτό παράδειγμα τεκμηριωμένης εφαρμογής παρουσιάστηκε ο Δήμος Χερσονήσου, όπου ο Δήμαρχος Ζαχαρίας Δοξαστάκης προέβλεψε στον σχετικό κανονισμό τις ακριβείς εκπτώσεις προς τις επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, το ποσό που εκπίπτει από τα ξενοδοχεία λόγω της αυτοδιαχείρισης αφορά το κομμάτι της συλλογής και της μεταφοράς. Παράλληλα, το κόστος υποδοχής (gate fee) στα σύμμεικτα ή στις υπόλοιπες μονάδες, καθώς και το τέλος ταφής προς τον Ενιαίο Σύνδεσμο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης ΕΣΔΑΚ, πληρώθηκαν απευθείας από τη ReHORECA. Μάλιστα, το 60% του τέλους ταφής που καταβλήθηκε, επιστρέφει θεσμικά στον Δήμο προκειμένου να χρηματοδοτήσει τοπικές περιβαλλοντικές δράσεις.
Οδικός Χάρτης-Βήματα εφαρμογής εκπόνησης εξειδικευμένης μελέτης:
-Η ReHORECA αναλαμβάνει τη σύνταξη και δωρεάν παράδοση στον οικείο Δήμο της οικονομοτεχνικής μελέτης Πληρώνω-όσο-Πετάω (ΠοΠ).
-Πιλοτική εκκίνηση: Το εγχείρημα τίθεται σε τροχιά υλοποίησης με εστίαση σε μεγάλα ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων. Αυτά αποτελούν τους μεγαλύτερους παραγωγούς αποβλήτων.
-Διακοπή δημοτικής αποκομιδής: Για τις συμβεβλημένες επιχειρήσεις, ο Δήμος σταματά τη συλλογή σύμμεικτων, βιοαποβλήτων και ανακυκλώσιμων.
-Αυτοδιαχείριση και Εκτροπή: Οι επιχειρήσεις διαχειρίζονται τα απόβλητά τους μέσω της ReHORECA. Τα απορρίμματα οδηγούνται σε ιδιωτικές ή δημόσιες υποδομές κατά την κρίση της Εταιρείας, με απώτερο στόχο την 100% εκτροπή από την ταφή (Zero Waste to Landfill).
-Μείωση δημοτικών τελών: Ως κίνητρο, ο Δήμος αίρει ή μειώνει δραστικά τα δημοτικά τέλη καθαριότητας για τα συγκεκριμένα καταλύματα. Η χρέωση κατά το μεταβατικό διάστημα συνεχίζεται βάσει τετραγωνικών μέτρων, έως ώτου υιοθετηθεί πλήρως το σύστημα ΠοΠ στον Δήμο και καταργηθεί η χρέωση ανά τ.μ.
του Νίκου Αβουκάτου/ greenagenda.gr
