Το HalkidikiNews.gr ξεκινά ένα διήμερο αφιέρωμα στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από τη Βουλή και φέρνει τη μεγαλύτερη αναδιοργάνωση στη διαχείριση των υδάτων των τελευταίων δεκαετιών, επηρεάζοντας άμεσα όλους τους δήμους της Χαλκιδικής.

Μία νέα εποχή για τη διαχείριση του νερού στη Χαλκιδική σηματοδοτεί ο νόμος που ψηφίστηκε από τη Βουλή, με τον οποίο επεκτείνονται οι αρμοδιότητες της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ) σε ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής. Η μεταρρύθμιση αφορά την ύδρευση, την αποχέτευση και  - όπου αυτή ασκείται από ΔΕΥΑ - ακόμη και την άρδευση, αλλάζοντας ριζικά το σημερινό μοντέλο λειτουργίας.

Το HalkidikiNews.gr παρουσιάζει σε δύο μέρη όλες τις βασικές προβλέψεις του νέου νόμου. Στο πρώτο μέρος καταγράφουμε τι ακριβώς αλλάζει για τους δήμους, τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και τους πολίτες της Χαλκιδικής. Στο δεύτερο μέρος θα παρουσιαστεί η Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης, μέσα από την οποία η κυβέρνηση εξηγεί τους λόγους που οδήγησαν στη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση.

ΜΕΡΟΣ 1ο

Η Χαλκιδική εντάσσεται στην περιοχή αρμοδιότητας της ΕΥΑΘ

Η σημαντικότερη αλλαγή του νόμου είναι ότι η ΕΥΑΘ αποκτά πλέον χωρική αρμοδιότητα στο σύνολο της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής. Μέχρι σήμερα η δραστηριότητά της περιοριζόταν κυρίως στη Θεσσαλονίκη, ενώ με τη νέα ρύθμιση επεκτείνεται σε όλους τους δήμους της Χαλκιδικής, αναλαμβάνοντας υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και, όπου αυτές παρέχονται από ΔΕΥΑ, υπηρεσίες άρδευσης.

Η αλλαγή αφορά τους Δήμους:

• Αριστοτέλη
• Πολυγύρου
• Σιθωνίας
• Κασσάνδρας
• Νέας Προποντίδας

Τι αλλάζει για τις ΔΕΥΑ

Ο νέος νόμος δεν αναφέρει ρητά την κατάργηση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Ωστόσο προβλέπει ότι η ΕΥΑΘ καθίσταται ειδικός διάδοχος των σημερινών παρόχων υπηρεσιών ύδατος, αναλαμβάνοντας το αντικείμενο που σήμερα ασκούν οι ΔΕΥΑ.

Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τη μεταφορά του ενεργητικού και του παθητικού των υπηρεσιών ύδατος, καθώς και των σχετικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, μέσα από ειδική διαδικασία διαδοχής που προβλέπει ο νόμος.

Με απλά λόγια, η λειτουργία των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης μεταφέρεται σε έναν ενιαίο φορέα, με στόχο την κοινή διαχείριση σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας.

Οι δήμοι καλούνται να παραδώσουν πλήρη στοιχεία

Η μετάβαση δεν θα γίνει άμεσα αλλά μέσα από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Κάθε υφιστάμενος πάροχος υπηρεσιών ύδατος θα πρέπει, μέσα σε έναν μήνα από την έναρξη ισχύος του νόμου, να αποστείλει στην ΕΥΑΘ πλήρη φάκελο με οικονομικά, τεχνικά και διοικητικά στοιχεία, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία αποτίμησης και μεταβίβασης.

Οι δήμοι μπορούν να διατηρήσουν την κυριότητα των υποδομών

Ένα από τα σημεία που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι ο νόμος δίνει τη δυνατότητα στους δήμους να επιλέξουν τη μη μεταβίβαση της κυριότητας παγίων περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την παροχή υπηρεσιών ύδατος.

Παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα δικαστικού προσδιορισμού της αξίας των περιουσιακών στοιχείων, εφόσον υπάρξει διαφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Αυτό σημαίνει ότι η διαχείριση των υπηρεσιών μπορεί να περάσει στην ΕΥΑΘ, χωρίς αυτό να συνεπάγεται υποχρεωτικά μεταβίβαση της κυριότητας όλων των υποδομών.

Έρχεται πενταετές επενδυτικό σχέδιο για κάθε περιοχή

Ο νόμος προβλέπει επίσης την εκπόνηση πενταετούς επενδυτικού σχεδίου για κάθε περιοχή που θα ενταχθεί στην αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ.

Το σχέδιο θα βασιστεί στην καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης των δικτύων και θα περιλαμβάνει:

• τις ανάγκες εκσυγχρονισμού,
• τα έργα που απαιτούνται,
• το κόστος,
• τις πηγές χρηματοδότησης,
• το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Το σχέδιο θα εγκρίνεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).

Το χρονοδιάγραμμα της μετάβασης

Ο νόμος θέτει συγκεκριμένες προθεσμίες για την ολοκλήρωση της διαδικασίας:

• Εντός 1 μήνα: οι πάροχοι αποστέλλουν πλήρη φάκελο στην ΕΥΑΘ.

• Εντός 9 μηνών: ολοκληρώνεται η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων.

• Εντός 12 μηνών: ολοκληρώνεται η ειδική διαδοχή και η μεταφορά των υπηρεσιών.

• Στη συνέχεια: εγκρίνεται το οριστικό πενταετές επενδυτικό σχέδιο για κάθε περιοχή.

Τι δεν αλλάζει - τουλάχιστον προς το παρόν

Ο νέος νόμος δεν προβλέπει άμεσες αλλαγές στις χρεώσεις του νερού ούτε ανακοινώνει νέες τιμολογιακές πολιτικές για τους καταναλωτές.

Οι βασικές αλλαγές αφορούν κυρίως τη διοικητική οργάνωση, τη μεταφορά αρμοδιοτήτων και τον σχεδιασμό των μελλοντικών επενδύσεων στις υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης.

Δεν αλλάζει μόνο η ύδρευση: Η μεταρρύθμιση επεκτείνεται και στην αποχέτευση

Η μεταρρύθμιση που εισάγει ο νέος νόμος δεν περιορίζεται στην παροχή πόσιμου νερού. Αντίθετα, αφορά ολόκληρο το φάσμα των υπηρεσιών ύδατος, καθώς η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει πλέον υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, όπου αυτή ασκείται από τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ).

Για τη Χαλκιδική αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή επηρεάζει όχι μόνο τα δίκτυα ύδρευσης και τη διανομή του πόσιμου νερού, αλλά και το σύνολο των υποδομών αποχέτευσης που λειτουργούν σήμερα μέσω των ΔΕΥΑ. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα δίκτυα συλλογής λυμάτων, τα αντλιοστάσια, οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων (βιολογικοί καθαρισμοί), καθώς και κάθε άλλη υποδομή που εξυπηρετεί τη λειτουργία των υπηρεσιών αποχέτευσης.

Παράλληλα, ο νόμος προβλέπει ότι στην ΕΥΑΘ μεταφέρονται το ενεργητικό, το παθητικό, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των υφιστάμενων παρόχων υπηρεσιών ύδατος, στο πλαίσιο της ειδικής διαδοχής που προβλέπεται για την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Χαλκιδική, όπου οι εγκαταστάσεις αποχέτευσης και οι βιολογικοί καθαρισμοί καλούνται κάθε καλοκαίρι να εξυπηρετήσουν πολλαπλάσιο πληθυσμό λόγω της τουριστικής κίνησης. Η λειτουργία και η συντήρησή τους αποτελούν κρίσιμο παράγοντα τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για την προστασία του θαλάσσιου και φυσικού περιβάλλοντος.

Το κατά πόσο η νέα δομή θα επιταχύνει την αναβάθμιση ή την επέκταση αυτών των υποδομών θα φανεί μέσα από τα πενταετή επενδυτικά σχέδια που υποχρεούται να εκπονήσει η ΕΥΑΘ για κάθε περιοχή μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας μετάβασης.

Το HalkidikiNews συνεχίζει την έρευνα

Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος, το HalkidikiNews θα παρουσιάσει την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης και θα αναδείξει τα επιχειρήματα με τα οποία η κυβέρνηση αιτιολογεί τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στη διαχείριση του νερού των τελευταίων δεκαετιών.

του Θοδωρή Δούκα