Με κατάνυξη, περηφάνια και ατμόσφαιρα γνήσιας λαϊκής κληρονομιάς αναβίωσε και φέτος στην ιστορική Αρναία το έθιμο του «Κούτσμανου», ένα έθιμο με ρίζες βαθιές, που φτάνουν έως τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Η Πολιτιστική και Επιμορφωτική Εταιρεία Αρναίας, πιστή όπως κάθε χρόνο στο ραντεβού της με την τοπική παράδοση, ανέλαβε τη διοργάνωση της εκδήλωσης, χαρίζοντας στους κατοίκους και στους επισκέπτες μια εμπειρία που συνδέει το χτες με το σήμερα.

Το όνομα του εθίμου, όπως μαρτυρά η ιστορία, προέρχεται από παραφθορά του ονόματος του τούρκου Αγά της περιοχής, Κοτσμανλή. Κι όμως, αυτή η μνήμη μετασχηματίστηκε με τον χρόνο σε έναν εορτασμό της λευτεριάς, της λεβεντιάς και της ελληνικής ψυχής.

Την Τρίτη του Πάσχα, από νωρίς το πρωί, δεκάδες νέοι και νέες της Αρναίας ανηφόρισαν με ευλάβεια προς το ύψωμα του Προφήτη Ηλία. Με κατανυκτική ατμόσφαιρα τελέστηκε η πανηγυρική Θεία Λειτουργία και η καθιερωμένη αρτοκλασία, με όλους τους παρευρισκόμενους να ανταλλάσσουν εγκάρδια το «Χριστός Ανέστη».

Αμέσως μετά, η σκυτάλη πέρασε στα παλικάρια της Αρναίας. Ντυμένοι με τις παραδοσιακές στολές και συνοδευόμενοι από τα στολισμένα άλογά τους, συμμετείχαν στο σκηνικό της αναβίωσης που θύμιζε κάτι από τα χρόνια της Επανάστασης. Το κεντρικό δρώμενο δεν ήταν άλλο από τον διαγωνισμό σκοποβολής – με στόχο, όχι ό,τι κι ό,τι, αλλά τα κόκκινα πασχαλινά αυγά. Ένα θέαμα που συνδύαζε ακρίβεια, παράδοση και... μπόλικο ενθουσιασμό.

Το γλέντι, βέβαια, δεν σταμάτησε εκεί. Όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, κατευθύνθηκαν στο άλσος της Αγίας Παρασκευής. Ο «Κούτσμανος» δεν είναι απλώς μια αναπαράσταση ή ένα εθιμικό απομεινάρι του παρελθόντος. Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας της Αρναίας. Ένα σημάδι πως η μνήμη, όταν τρέφεται με σεβασμό και συμμετοχή, μπορεί να μετουσιώνεται σε γιορτή ζωής και ενότητας.

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα αναβιώνει και ένα παιχνίδι για μικρά παιδιά, η “σουσσαρίτσα”. Τα παιδιά πετάν τα κόκκινα αυγά τους σε μια αυτοσχέδια πίστα πάνω στο χορτάρι, στο άλσος της Αγίας Παρασκευής και όποιο από αυτά στείλει πιο μακριά το αυγό του χωρίς να σπάσει, είναι νικητής.